ปัญหาประจำเดือนเกี่ยวกับ PCOS ยังไง?

สิงหาคม 5, 2020 | Bonné

Yes Mom

In Brief

  • ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบเป็นภาวะที่ผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์เป็นกันเยอะมาก
  • แต่กลับถูกมองข้ามบ่อยมาก คิดว่าเดี๋ยวก็หายบ้าง คิดว่าเป็นปัญหาอื่นบ้าง
  • ประจำเดือนไม่มานานมากเป็นหนึ่งในสัญญาณของภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ
  • ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบเป็นสาเหตุของภาวะมีบุตรยากที่พบบ่อยที่สุด
  • ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบไม่น่ากลัว แต่อาจจะน่ากลัวถ้าไม่รีบรักษา

ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (polycystic ovary syndrome; PCOS) เป็นภาวะเกี่ยวกับความไม่สมดุลของฮอร์โมนที่พบบ่อยมากในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ทั่วโลก อาการเบื้องต้นที่สังเกตได้ง่ายที่สุดคือ ความผิดปกติของประจำเดือน เช่น ประจำเดือนมาบ่อยเกินไป ประจำเดือนมาช้ามาก ประจำเดือนไม่มาเลย นอกจากนี้จะพบว่าระดับฮอร์โมนแอนตี้มูลเลอเรียนและฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนสูงกว่าปกติ และหากอัลตราซาวน์ก็อาจจะเจอว่า มีปริมาณไข่ที่หยุดเจริญเติบโตหลายใบในรังไข่

อะนาโตมี ออฟ ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ

หลังจากที่ประจำเดือนหมดในแต่ละรอบเดือน ระดับฮอร์โมนภาวะเจริญพันธุ์จะมีการเปลี่ยนแปลงเพื่อให้ไข่ในรังไข่สุก และเคลื่อนตัวออกมาจากรังไข่ในวันไข่ตก หากมีการปฏิสนธิก็จะกลายเป็นทารกต่อไป แต่หากไม่มีการปฏิสนธิ ไข่ก็จะฝ่อ ส่วนเยื่อบุผนังมดลูกที่เปลี่ยนแปลงรอรับทารกก็จะลอกออก และออกมาเป็นประจำเดือน

สำหรับผู้หญิงที่มีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ ปัญหาจะเริ่มต้นที่ฮอร์โมนขาดสมดุล ทำให้กระบวนการเจริญเติบโตของไข่มีปัญหาตามไปด้วย จึงทำให้ตกไข่ช้า หรืออาจจะไม่ตกไข่เลย ส่งผลให้ประจำเดือนมาช้า หรือไม่มาเลย และถ้าหากกำลังอยากตั้งครรภ์ ก็จะทำให้ตั้งครรภ์ไม่สำเร็จสักที
ตรวจ PCOS

สาเหตุของภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ

ยังไม่มีใครรู้สาเหตุที่ชัดเจนของภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ แต่อาจจะเป็นกรรมพันธุ์ หรืออาจเกิดจากสาเหตุต่อไปนี้

  • กินอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ
  • ไม่ออกกำลังกาย
  • นอนหลับไม่เพียงพอ หรือการนอนไม่มีคุณภาพ
  • ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • สูบบุหรี่
  • น้ำตาลในเลือดสูง (ทำให้ระดับฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนสูงขึ้น)
  • ภาวะดื้อต่ออินซูลิน (ทำให้อ้วน)

ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ ภาวะเจริญพันธุ์ และปัญหาสุขภาพ

ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบไม่ได้เป็นแค่ปัญหาสุขภาพการเจริญพันธุ์ แต่ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายทั้งหมด นอกจากจะทำให้ตั้งครรภ์ยาก หรือมีภาวะมีบุตรยากแล้ว ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบยังเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก มะเร็งเต้านม และส่งผลกระทบต่อสุขภาพด้านอื่นๆ ดังนี้

  • เพิ่มความซับซ้อนให้โรคผู้หญิงอื่นๆ
  • เพิ่มความเสี่ยงโรคเบาหวาน
  • เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
  • เพิ่มความเสี่ยงโรคไขมันพอกตับ
  • เพิ่มความเสี่ยงอาการหยุดหายใจขณะหลับ
  • เพิ่มความเสี่ยงโรคซึมเศร้า

ฉันมีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบหรือเปล่า

การมีประจำเดือนผิดปกติไม่ได้แปลว่าจะต้องมีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบเสมอไป แต่เป็นอาการเบื้องต้นที่สามารถสังเกตได้เองของภาวะนี้ นอกจากนี้ยังมีอาการดังต่อไปนี้

ประจำเดือนผิดปกติ

ส่วนใหญ่จะเป็นปัญหาประจำเดือนมาช้ามาก หรือไม่มาเลย เช่น ประจำเดือนรอบที่แล้วกับรอบนี้ห่างกันมากกว่า 35 วัน หรือมีประจำเดือนนับได้แค่ 6-8 ครั้งต่อปี ประจำเดือนไม่มาติดต่อกัน 3 รอบ หรือไม่มาเลยใน 6 เดือน

ปัญหาฮอร์โมน

ผู้หญิงที่มีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบมักจะมีระดับฮอร์โมนแอนตี้มูลเลอเรียน (anti-mullerian hormone; AMH) และฮอร์โมนเพศชายหรือฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนสูงกว่าปกติ โดยฮอร์โมนชนิดหลังจะทำให้มีอาการ เช่น มีสิวมากกว่าปกติ ผิวมัน มีรอยหัวล้านแบบผู้ชาย
ตรวจ PCOS
อ้วน

หากมีน้ำหนักตัวมาก อ้วนลงพุง และมีปัญหาประจำเดือนก็สามารถสันนิษฐานได้ว่าอาจจะมีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ

ตั้งครรภ์ไม่สำเร็จ

หากพยายามตั้งครรภ์มาสักพักหนึ่งแล้ว แต่ก็ยังไม่สำเร็จสักที ร่วมกับมีอาการอื่นๆ ด้านบน ก็อาจเป็นไปได้ว่า คุณมีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ ซึ่งเป็นสาเหตุของภาวะมีบุตรยากที่พบบ่อยที่สุดเลยทีเดียว

ที่จริงแล้ว ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบมีอาการแสดงหลากหลายมาก แต่หากมีอาการด้านบนก็ควรไปหาหมอได้เลย

อ่าน: 5 ข้อที่คุณเข้าใจผิดเกี่ยวกับภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ

Yesmom ช่วยดูระดับฮอร์โมนให้ได้นะ

หนึ่งในเกณฑ์วินิจฉัยภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบคือระดับฮอร์โมน ซึ่งการตรวจฮอร์โมนภาวะเจริญพันธุ์ของ Yesmom ครอบคลุมฮอร์โมนแอนตี้มูลเลอเรียนและฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนด้วย นอกจากนี้ยังตรวจได้อีก 4 ฮอร์โมน เพื่อให้คุณได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับความสามารถของรังไข่ การตกไข่ สุขภาพทั่วไป วัยหมดประจำเดือน การแช่แข็งไข่และการทำเด็กหลอดแก้วได้อีกด้วย