วิตกกังวล เพราะ ฮอร์โมน เปลี่ยนแปลง?

มิถุนายน 8, 2021 | Bonné

Yes Mom

In Brief

  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในผู้หญิง อาจส่งผลให้มีอาการวิตกกังวล ได้เป็นธรรมชาติ
  • บางครั้งอาการวิตกกังวลอาจเกิดก่อน แต่ระดับฮอร์โมนก็มีส่วนให้เกิดอาการดังกล่าวได้เช่นเดียวกัน
  • ฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นฮอร์โมนที่สำคัญต่ออารมณ์ เพราะทำงานกับสมองด้วย

การเปลี่ยนแปลงของ ฮอร์โมน และอาการ วิตกกังวล

วัยรุ่น

เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น ฮอร์โมน ในผู้หญิงจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลต่อสารสื่อประสาทในสมอง จึงกระทบต่ออารมณ์และความรู้สึก  เมื่อเริ่มมีประจำเดือน ฮอร์โมนก็เปลี่ยนระดับไปมาในแต่ละเดือนอีก รวมถึงวัยนี้เป็นวัยที่อาจมีความเครียดที่เกิดจากสังคมรอบตัว จึงส่งผลให้รู้สึกวิตกกังวลหรือซึมเศร้าได้มากกว่าเดิม

ผู้ใหญ่

ผู้หญิงหลายคนมีอาการ PMS หรือ PMDD ซึ่งเป็นอาการทางกายและทางจิตใจที่มีผลมาจากการเปลี่ยนระดับของ ฮอร์โมน ในช่วงก่อนประจำเดือนมา โดยบางอาการอาจจะกระตุ้นให้ความรู้สึก วิตกกังวล เพิ่มขึ้นได้

อาการวิตกกังวลในช่วงนี้อาจร่วมถึง ความรู้สึกตึงเครียด ไม่ค่อยมีสมาธิ เหนื่อยล้า และอาการทางกายอื่นๆ

อ่าน: ทำไงดี PMS เป็นหนักทุกทีก่อนประจำเดือนมา

ช่วงตั้งครรภ์

ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและโพรเจสเตอโรนเพิ่มขึ้นสูงในผู้หญิงตั้งครรภ์ แล้วตกฮวบลงภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังคลอดบุตร การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในลักษณะนี้อาจส่งผลกระทบต่ออารมณ์ได้

อาการวิตกกังวลหลังคลอดบุตรไม่ส่งผลกระทบต่อทารก แต่หากคุณแม่มีอาการดังกล่าวในระหว่างตั้งครรภ์ ควรปรึกษาหมออย่างใกล้ชิด เพราะอาการนี้อาจส่งผลไปถึงทารกในครรภ์ได้

วัยทอง

วัยทองก็เป็นอีกวัยของผู้หญิงที่ฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลงเยอะมาก ส่งผลให้เกิดอาการวัยทองต่างๆ ซึ่งอาการเหล่านี้ก็รวมถึงอาการ วิตกกังวล ด้วย โดยอาการวิตกกังวลมักสูงในช่วงระยะก่อนวัยหมดประจำเดือนเมื่อร่างกายเริ่มเปลี่ยนแปลงเข้าสู่วัยดังกล่าว และลดลงเมื่อเข้าสู่วัยทองแล้ว ซึ่งอาจเป็นเพราะในระยะก่อนเข้าสู่วัยนี้ ผู้หญิงต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทางกายที่อาจกระตุ้นให้เครียดหรือวิตกกังวลมากกว่าเดิมได้

ฮอร์โมน เอสโตรเจนและอาการ วิตกกังวล

ฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นฮอร์โมนที่เชื่อมโยงกับอารมณ์ของผู้หญิงมากที่สุด ผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์จึงมีปัญหา วิตกกังวล ซึมเศร้ามากกว่าผู้หญิงในวัยหมดประจำเดือน

ในแต่ละรอบเดือน ฮอร์โมนเอสโตรเจนจะค่อนข้างคงที่ในช่วงที่มีประจำเดือน แล้วพุ่งขึ้นในช่วงกลางเดือน เพื่อกระตุ้นให้ไข่ตก จากนั้นจะตกฮวบลงเป็นปกติ การจะบอกว่าระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนแบบไหนเรียกว่าปกติจึงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เพราะระดับฮอร์โมนนี้ในแต่ละวัน และในแต่ละวันระหว่างผู้หญิงแต่ละคนนั้นแตกต่างกันเป็นปกติ อย่างไรก็ตามระดับเหล่านี้ไม่สามารถชี้วัดว่าจะวิตกกังวลหรือมีปัญหาทางอารมณ์มากน้อยแค่ไหนได้อยู่แล้ว

ฮอร์โมนเอสโตรเจนและการทำงานของสมอง

ฮอร์โมน เอสโตรเจนยังเป็นฮอร์โมนหลักในการควบคุมอารมณ์ในสมองด้วย โดยเอสโตรเจนสามารถเพิ่มระดับฮอร์โมนเซโรโตนิน ปรับการผลิตของสารเอนดอร์ฟีน (สารแห่งความสุข)ในสมอง และยังป้องกันเส้นประสาทจากการถูกทำลายอีกด้วย เพราะฮอร์โมนเอสโตรเจนทำงานกับสมองด้วยนั่นเอง การเปลี่ยนระดับของฮอร์โมนชนิดนี้จึงส่งผลต่ออารมณ์ได้มากขึ้น

แม้ว่าอาการวิตกกังวลเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ แต่การศึกษาพบว่า ผู้มีอาการ วิตกกังวล มักมีอาการฮอร์โมนขาดสมดุลด้วย แต่ก็ไม่สามารถยืนยันได้ว่า อาการดังกล่าวทำให้ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง หรืออาการฮอร์โมนขาดสมดุลต่างหากที่ทำให้เกิดอาการวิตกกังวล แต่อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนบางชนิดก็อาจทำให้เกิดอาการวิตกกังวลได้จริงๆ และการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนก็เป็นกลไกทางธรรมชาติ หากบางครั้งรู้สึกเครียดหรือวิตกกังวลมากกว่าปกติจากการเปลี่ยนแปลงนี้ ก็ใจดีกับตัวเองให้มากขึ้น เพราะเป็นธรรมชาติ

อ่าน: 5 ข้อน่ารู้เกี่ยวกับฮอร์โมนขาดสมดุล

ไม่ต้องรอให้ต้องวิตกกังวลว่าฮอร์โมนของคุณมีระดับปกติไหม ตรวจฮอร์โมนเองที่บ้านวันนี้ด้วยชุดตรวจภาวะเจริญพันธุ์จาก Yesmom Fertility ที่คุณตรวจได้เองที่บ้านครอบคลุมฮอร์โมนภาวะเจริญพันธุ์ถึง 6 ชนิด มาพร้อมผลวิเคราะห์ระดับฮอร์โมนของคุณฉบับเข้มข้น เชื่อถือได้ แถมยังให้คำแนะนำว่า คุณควรทำความเข้าใจและจัดการภาวะเจริญพันธุ์ของคุณอย่างไรเพื่อสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง